FEAD ondertekent joint statement rond openbare aanbestedingen
Europese sectororganisaties vragen strengere concurrentieregels bij overheidsopdrachten
Verschillende Europese sectorfederaties, waaronder FEAD, BusinessEurope, FIEC en SMEunited, hebben in een gezamenlijke verklaring opgeroepen tot strengere regels rond overheidsopdrachten en meer eerlijke concurrentie tussen publieke en private spelers.
Volgens de ondertekenaars vormen openbare aanbestedingen een cruciale motor voor de Europese economie en voor de groei van kmo’s. Transparante en competitieve markten stimuleren investeringen en innovatie, en ondersteunen de doelstellingen van de Europese industrie- en circulaire-economiepolitiek. Toch stellen de organisaties vast dat de concurrentie bij publieke contracten de afgelopen jaren afneemt.
Bezorgdheid over toenemende in-house opdrachten
De organisaties uiten vooral kritiek op de groeiende toepassing van zogenaamde “in-house procurement” en publiek-publieke samenwerkingen zonder aanbesteding. Daarbij voeren overheden opdrachten rechtstreeks uit via eigen entiteiten of via samenwerkingen tussen publieke instanties, zonder concurrentiële procedure.
Volgens de verklaring leidt dit tot marktverstoring, minder investeringszekerheid voor private ondernemingen en een afname van innovatie. De ondertekenaars benadrukken dat dergelijke uitzonderingen enkel mogen worden toegepast wanneer er geen geschikte private marktspelers beschikbaar zijn.
Voorstel: invoering van een “concurrentietoets”
Om eerlijke concurrentie te waarborgen, stellen de organisaties voor om een verplichte “competition test” in te voeren. Die zou bepalen dat:
een openbare aanbesteding verplicht blijft wanneer private bedrijven de opdracht kunnen uitvoeren;
in-house oplossingen enkel mogelijk zijn wanneer bewezen wordt dat er geen geschikte private aanbieders bestaan;
uitzonderingen omwille van urgentie of noodsituaties niet soepel geïnterpreteerd mogen worden;
publiek-publieke samenwerking moet aantonen dat ze verenigbaar is met de Europese interne marktregels;
de commerciële activiteiten van publieke entiteiten buiten hun publieke opdrachten sterk beperkt moeten blijven.
Grote impact op afval- en recyclagesector
Voor de afval- en recyclagesector heeft dit debat een bijzonder groot belang. Volgens de verklaring dreigt de groeiende dominantie van publieke spelers private investeringen in recyclage en circulaire economie af te remmen.
De Europese Commissie en de Europese Investeringsbank schatten dat er tussen 2025 en 2040 ongeveer €1.229 miljard extra investeringen nodig zijn om de doelstellingen van het Circular Economy Action Plan te realiseren. Vooral inzameling, sortering en recyclage vereisen bijkomende investeringen. Vandaag komt 93% van de investeringen in de circulaire economie uit private middelen.
De organisaties waarschuwen dat het ontbreken van concurrentiële aanbestedingen private ondernemingen onvoldoende marktzekerheid geeft om dergelijke langetermijninvesteringen te verantwoorden.
Oproep aan Europese Commissie
De ondertekenaars roepen de Europese Commissie op om bij de herziening van de Europese aanbestedingsrichtlijnen sterker in te zetten op open concurrentie, transparantie en gelijke behandeling van publieke en private spelers. Volgens hen zijn deze hervormingen noodzakelijk om de Europese economie innovatief, competitief en duurzaam te houden.
De gezamenlijke verklaring kan u hier vinden : Joint statement for stronger competition in public procurement - FEAD - European Waste Management Association